Geplaatst: January 16th, 2012, 4:10pm CET
pIn de vorige Gonzo ging het er al over a href=http://blogs.tijd.be/bbb/2012/01/helderziend-voor-anderen-blind-voor-jezelf.html target=_selfhoe grondig we onszelf bedriegen/a. Zo kunnen we uitstekend inschatten hoe onze medemens zich zal gedragen, maar slaan we helemaal de bal mis als het over onszelf gaat./p
pWat daarbij zeker niet helpt, is dat strongonze hersenen mee in het complot zitten/strong. Vaak proberen ze ons te helpen door zwarte gaten en missing links op te vullen, maar geven ons daardoor wel een vals gevoel van beleving./p
pDat blijkt mooi uit onderzoek* van Brent Strickland amp; Frank Keil, psychologen verbonden aan de universiteit van Yale. Zij toonden aan dat een nieuwe herinnering al binnen een paar seconden vertekend is om er een strong#39;coherente herinnering#39;/strong van te maken./p
pstrongEen voorbeeld/strong: proefpersonen kregen een video te zien waarbij iemand een aanloop neemt, op een bal trapt en die een eind ver doet vliegen. Maar niet iedereen kreeg ook effectief het ogenblik te zien waarop de speler de bal raakt. Achteraf kregen de deelnemers een reeks stilstaande beelden te zien uit de video, en moesten ze aangeven of ze die beelden herkenden of niet./p
pOpmerkelijk genoeg waren ook de mensen die het balcontact niet hadden gezien ervan overtuigd dat ze dat wel gezien hadden. Blijkbaar hadden hun hersenen zelf een herinnering aangemaakt waarin het balcontact plaatsvond, omdat het de stronglogische link/strong vormde tussen de aanloop en de wegvliegende bal./p
pAls de volgorde van de beelden in de video werd herschikt zodat er geen logisch gevolg meer was tussen de verschillende fragmenten (bijvoorbeeld een bal die wegvliegt, gevolgd door iemand die een aanloop neemt), dan kwam er geen kunstmatig stukje herinnering aan te pas./p
pDit onderzoek heeft strongverstrekkende implicaties/strong. Denk bijvoorbeeld maar aan de reconstructie van misdrijven. Zo kan een ooggetuige iemand met een wapen hebben zien zwaaien, en enkele seconden later iemand door een kogel geveld op de grond zien liggen. Het geheugen van de getuige kan een herinnering aangemaakt hebben dat de man met het wapen ook effectief geschoten heeft, terwijl de echte schutter misschien buiten het gezichtsveld van de ooggetuige stond.../p
pSoms gaat het nog een stuk verder. Een bekend voorbeeld van strongvalse herinneringen/strong is dat van geheugenexpert Donald Thompson, die halfweg de jaren 90 door een vrouw beschuldigd werd van verkrachting. Net voor de feiten was hij echter te gast op een televisietalkshow om - hoe ironisch - uitleg te geven over valse herinneringen. De dame in kwestie had het programma bekeken.br /Uiteindelijk bleek dat de vrouw het gezicht van de verkrachter in haar herinneringen had vervangen door dat van Thompson, die dan ook vrijuit ging.br /br /strongHoe betrouwbaar zijn we dus eigenlijk, ook voor onszelf?/strong Een lastige vraag waarover het laatste woord duidelijk nog niet gezegd is./p
pEen uitstekende film over ons geheugen is Memento van Christopher Nolan uit 2000. Hieronder vindt u de trailer./p
piframe frameborder=0 height=415 src=http://www.youtube.com/embed/0vS0E9bBSL0 width=568/iframe/p
pa href=https://twitter.com/#!/daanballegeer target=_self@daanballegeer/a/p
pem* span style=font-size: 8pt;Strickland B. amp; F. Keil, 2011, Event Completion: Event based inferences distort memory in a matter of seconds./span/em/p