Opgehaald: October 1st, 2009, 3:17pm CEST
Tot voor kort werd er wel eens een loopje met de milieuwetgeving genomen. Maar met het nieuwe Milieuhandhavingsdecreet komt daar verandering in. We zetten de belangrijkste veranderingen op een rijtje.
- Door Koen Vandepopuliere
De Vlaamse milieuwetgeving is de laatste jaren wel erg uitgebreid en veelomvattend geworden. Dit is een goede zaak voor het milieu, ware het niet dat de meeste inbreuken tot voor kort werden geseponeerd omdat de rechtbanken het niet aankonden om alle PV’s te behandelen. Om dit probleem op te lossen, zorgde de Vlaamse Overheid voor een aanpassing van de ‘milieuhandhaving’ (het zorgen dat de milieuregelgeving wordt nageleefd, enerzijds door toezicht en anderzijds door de toepassing van privaatrechtelijke, administratiefrechtelijke en strafrechtelijke middelen). In concreto gebeurde dit via het Milieuhandhavingsdecreet, dat sinds 1 mei 2009 van kracht is.
Volgens Minister van Leefmilieu Hilde Crevits zou het in 70 à 80 % van de vastgestelde milieuovertredingen volstaan om de overtreder er preventief toe te bewegen de milieuhandhaving te eerbiedigen. In het kader daarvan geeft het Milieuhandhavingsdecreet aan de milieu-inspectie de mogelijkheid om ‘raadgevingen’ en ‘aanmaningen’ te geven (vroeger was het opstellen van een PV verplicht). Als ze bijvoorbeeld oordeelt dat een installatie zou kunnen falen, kan de inspectie de raad geven om een onderdeel te vervangen. Stelt ze evenwel één of meer milieuovertredingen vast, dan kan ze de vermoedelijke overtreder aanmanen om de toestand te saneren.
Een andere, erg belangrijkste maatregel die werd ingevoerd, is de depenalisering van enkele milieudelicten. Daardoor verdwijnen ze uit het strafrecht en volstaat een administratieve sanctie. Zodoende is er in het Decreet niet langer sprake van milieudelicten tout court, maar wordt er een onderscheid tussen ‘milieu-inbreuken’ en ‘milieumisdrijven’ gemaakt. Eerstgenoemde zijn lichte overtredingen op administratieve formaliteiten, zonder dat ze een gevaar voor de mens of het milieu impliceren. Denk maar aan het niet of laattijdig invullen van formulieren, het aanvragen van attesten of erkenningvoorwaarden, het opstellen van rapporten, … Bij de vaststelling van zo’n milieu-inbreuk wordt een zogenaamde bestuurlijke maatregel (staken van activiteiten, gevolgen van inbreuk ongedaan maken, regularisatie van de situatie, …) genomen of geldboete (tot 250.000 euro) opgelegd. Er wordt dus geen PV opgesteld, maar een zogenaamd ‘verslag van vaststelling’ kan wel. Milieumisdrijven zijn dan weer overtredingen die wél een gevolg voor de mens of het milieu kunnen hebben. Het gaat bijvoorbeeld over een afvalwaterlozing in strijd met de milieuvergunning, de export van afvalstoffen naar derde landen zonder goedkeuring van de betrokken overheden, …
Daarvoor wordt bij de vaststelling door de bevoegde ambtenaar wel een PV opgesteld. Strafrechtelijke vervolging is mogelijk, maar echter niet langer vanzelfsprekend. Het parket beslist binnen de 180 dagen of dat inderdaad gebeurt (met een gevangenisstraf of strafrechtelijke geldboete als mogelijk gevolg). Acht ze een strafrechtelijke vervolging niet nodig, dan kan de Vlaamse leefmilieuadministratie wel nog een bestuurlijke geldboete opleggen. De overtreder kan hiertegen bij een administratief rechtscollege in beroep gaan: het ‘Milieuhandhavingscollege’. En uiteraard kunnen ook bij misdrijven maatregelen worden opgelegd om de schade aan het leefmilieu te stoppen of te herstellen.
Een andere belangrijke wijziging is dat het aantal toezichthoudende ambtenaren toeneemt. Vandaag zou 80 % van de gemeenten er één hebben, maar vanaf 1 mei 2010 moet dat 100 % zijn. Het kan gaan om een gemeentelijke toezichthouder, maar ook een intergemeentelijke of toezichthouder van de politiezone is nu toegelaten. Vanaf 1 mei 2011 moeten er minstens twee toezichthouders beschikbaar zijn in gemeenten met meer dan 300 klasse 2-inrichtingen of met meer dan 30.000 inwoners waarvan het aantal klasse 2-inrichtingen niet precies is gekend. Vanaf diezelfde datum moeten de intergemeentelijke verenigingen en politiezones die voor twee of meer gemeenten zijn bevoegd, minstens twee toezichthouders per begonnen groep van vijf aangesloten gemeenten aanstellen. Tenslotte schetst het nieuwe decreet alle handhavingsinstrumenten. Vroeger verschilden deze naargelang de decreten van elke individuele sector (afval, water, bodem, lucht, …).
www.lne.be
Â